Wat is de rol van de politiek bij oplopende huurachterstanden door Corona?

We hadden het graag anders gezien, maar op moment van schrijven zitten we midden in de tweede Coronagolf en heeft het kabinet net weer nieuwe, harde maatregelen getroffen waarbij de horeca het hardst wordt geraakt. Er zijn nu al twee keer zoveel hulpvragen sinds begin van dit jaar met schuldproblemen binnengekomen bij Geldfit.nl. Het kan niet anders dan dat jouw huurders getroffen worden door de gevolgen van Corona. Maar is dat wel zo? De overheid zet toch alles op alles zodat mensen hun baan en dus inkomen kunnen houden?

‘De grote lijn is: iedereen krijgt dusdanige steun dat je de verplichtingen kunt nakomen’

“Algemeen is de rol van de overheid in de hele coronacrisis erop gericht om de maatschappij economisch zoveel mogelijk door te laten gaan als voorheen. Dan spreek je onder andere over NOW-subsidies en Tozo-uitkeringen. Dit zijn maatregelen die ervoor zorgen dat mensen hun baan en dus inkomen behouden”, start Wilbert van de Donk, Directeur bij Janssen & Janssen.

“Als bedrijf en zzp’er kun je een beroep doen op deze steunmaatregelen. Zodat mensen hun verplichtingen kunnen blijven nakomen. Natuurlijk, dit is niet de heilige graal. Er zijn mensen die door Corona hun baan zijn verloren. Zij vallen terug in de bijstand of WW-uitkering en zakken in inkomen. Maar de grote lijn is: iedereen krijgt dusdanige steun dat je de verplichtingen kunt nakomen.”

Hoe onderscheid je de huurders van elkaar waarbij Corona geen rol speelt in het ontstaan van de huurachterstand?

“Dat is echt heel moeilijk. Dit moeten we ook breder zien dan alleen de huurachterstand. Hoe ga je als deurwaarder om met mensen met betalingsproblemen? In het begin van Corona (in de maanden maart, april en mei) werd hier door alle schuldeisers heel coulant mee omgegaan. Bij twijfel werd er al een betalingsregeling toegestaan of ging men akkoord met uitstel van betaling. Maar gedurende de zomer gingen organisaties en bedrijven zich realiseren dat dit niet oneindig kan. Voor het voortbestaan van de bedrijven is het nodig dat de rekeningen betaald worden. Dit geldt ook voor de woningcorporaties. Zij kunnen niet oneindig uitstel blijven geven. De grootste uitdaging – en dat geldt ook buiten de Coronacrisis – is de goede van de kwade onderscheiden. Dit kun je doen door met debiteuren intensief in gesprek te gaan en door echt te gaan zoeken naar de achtergronden. Als je er als woningcorporatie dan van overtuigd bent dat het door Corona komt of dat er iets meer aan de hand is, dan ga je op zoek naar oplossingen. En deze oplossingen zullen altijd op maat zijn. Dan denk je aan betalingsregelingen of een tweede kans beleid. Maar het blijft een vreselijk moeilijke opgave om bij elke huurder precies te onderscheiden wat er aan de hand is.”

Heeft de rechtspraak invloed gehad op hogere huurachterstanden nu zij vonnissen aangehouden hebben? “Gedurende een maand of twee zijn de ontruimingsvonnissen niet uitgesproken. Dat hebben we nu ingehaald. Er is geen achterstand meer. Ontruimingen bij voldoende huurachterstand worden nu ook weer gewoon uitgesproken. Het is wel denkbaar dat als gevolg van de korte periode dat er geen ontruimingen zijn uitgesproken dat er zaken zijn geweest waarbij de huurachterstand alleen maar opliep. Maar ik geloof niet dat dat grote aantallen zijn. Er waren wel vonnissen waarbij de rechter wel de veroordeling gaf om de huurachterstand te betalen, maar niet om te ontruimen. In veel gevallen is daar toen een oplossing voor verzonnen in het kader van betalingsregelingen of is het vonnis ten uitvoer gelegd bijvoorbeeld door het leggen van loonbeslag. Het heeft gelukkig ook niet al te lang geduurd. Toen de rechtspraak de ontruimingen niet uitsprak, werkte de politie ook niet mee aan een ontruiming. Deze hebben dus echt een aantal maanden helemaal stilgelegen. Op grote zaken als overlast en hennepteelt na.”

‘Voor het voortbestaan van woningcorporaties moet de huur worden betaald. Zij kunnen niet oneindig uitstel blijven geven’

Moet een rechter rekening houden met de coronacrisis? “In de praktijk zie je dat mensen bij de rechter ook expliciet een beroep doen op de Corona-omstandigheden. Er zijn echter heel weinig vonnissen waar rechters dit beroep gehonoreerd hebben. ‘Dat is allemaal heel vervelend, maar de huur moet uiteindelijk toch betaald worden’, is de reactie dan. En als er echt sprake is van drie á vier maanden huurachterstand is het bijna ondenkbaar dat er niet meer aan de hand is. Huisuitzettingen als gevolg van corona daar is ook nauwelijks sprake van. Rechters kijken wél naar financiële draagkracht van een huurder. Ze zijn er ook bezorgd over dat er vaak meer aan de hand is bij de huurder waar ze geen grip op hebben. Met allerlei initiatieven zoals de schuldenrechter en regelrechter proberen ze hiermee de schuldenaar uit de problemen te helpen. Dat is een heel mooi initiatief en in veel gevallen zal het ook effect hebben. Maar het is niet aan de rechter om ze uit de schulden te helpen. Hij kan ze wel heel dringend doorverwijzen naar schuldhulpverlening of iemand van de gemeente. Wat je nu steeds vaker ziet is dat iemand van schuldhulpverlening aanwezig is in de rechtbank. In Amsterdam en Rotterdam worden hiermee pilots gedraaid. Wat de rechter moet doen, is deze mensen bij elkaar brengen en dat wordt zo een stuk makkelijker gemaakt.

Stiekem willen rechters ook niet alleen de huurzaak voor hun neus hebben, maar eigenlijk het hele pakket. En een oplossing voor alle schulden bieden. Ze willen graag een allesomvattend oplossing voor de schuldenaren, maar dat is te veel gevraagd van de rechter. Hoe de rechtspraak nu omgaat met ontbinding en ontruiming is niet anders dan voor Corona. Ook voor Corona kon een schuldenaar bij de rechter zijn specifieke omstandigheden op tafel leggen en vragen of de rechter hier rekening mee kan houden. Dat is van alle tijden.”

Een ontruimingsvonnis wordt dus ‘gewoon’ weer uitgesproken door de rechters. Dan is het aan ons om dit vonnis te gaan betekenen. Ook dit doen we gedurende Corona op een andere manier. De Coronabetekening is namelijk in de wet vastgelegd.

Wat betekent de Coronabetekening op lange termijn? “We willen persoonlijke service bieden, we willen het gesprek aan kunnen gaan, we willen achter de voordeur komen. Dat is lastig in deze bijzondere tijd. Als een deurwaarder de situatie niet kan inschatten is het dringend advies om niet aan te bellen. Dat is niet zoals we normaal werken en dat stuit de deurwaarders tegen de ziel. Voor ieders gezondheid is dit nu wel het beste voor iedereen. Het risico om besmet te worden en anderen weer te besmetten is te groot. De Coronabetekening is in de wet verankerd voor zolang de Coronacrisis duurt. Elke twee maanden wordt bekeken of deze nog verlengd moet worden. Nu is deze verlengd tot 1 december 2020. Als ik het nu moet inschatten (oktober, red.), zie ik het eind november nog niet dusdanig opgelost dat we ervanaf kunnen afstappen.” Het is wel een zorgpunt. We hebben heel lang en veel geïnvesteerd om te staan waar we nu staan. Dat we met elkaar in gesprek zijn. Het spreekwoord luidt niet voor niets ‘Vertrouwen komt te voet, en gaat te paard’. Het risico is groot dat het opgebouwde vertrouwen heel snel weer afbreekt. Maar ook hier geldt weer dat je te maken met hebt met goede en kwade debiteuren. De goede willen een oplossing. We zien als kantoor dat zij nu de telefoon pakken en bellen. Veel meer dan vroeger zoeken ze contact. Dat is natuurlijk een positieve ontwikkeling. Deze ontwikkeling zien we bij de rechtspraak ook. Bij de betekening van de dagvaarding zit een brief met de boodschap dat als je graag met de rechter je zaak wil bespreken je kunt bellen of een e-mail kunt sturen. Dan wordt er een Skype zitting of telefonische zitting georganiseerd. Daar maken heel veel mensen gebruik van en dat is hartstikke fijn. En dan heb je de kwade nog die denken ‘de deurwaarder komt toch niet, het zal allemaal wel’. Dat is precies de groep die het grootste risico loopt, waarbij de berg ongeopende post alleen maar stijgt. Zij raken de controle kwijt. Dan raakt de oplossing ook redelijk snel uit het zicht. Dat is ook precies de groep waar ik me ook wel zorgen om maak.”

‘We willen persoonlijke service bieden, we willen het gesprek aan kunnen gaan, we willen achter de voordeur komen. Dat is lastig met de Coronabetekening’

Hoe kunnen woningcorporaties zich daar nu al op voorbereiden? “Je gaat terugvallen op veel meer pogingen om contact te zoeken. Dat betekent dat we nog veel proactiever, nadat we een exploot hebben betekend, zelf moeten gaan bellen. We moeten terugvallen op veel meer zelf het contact zoeken en dat op een creatieve manier, bijvoorbeeld via chat en WhatsApp. Al dit soort middelen, die we als kantoor al een tijdlang gebruiken, zullen steeds belangrijker worden. We zitten nog tot ver volgend jaar in dezelfde omstandigheden door Corona en dat dwingt ons om anders naar een oplossing te kijken.”

ELSEMIEKE ROOMS, RELATIEMANAGER EN JURIST BIJ JANSSEN & JANSSEN:


“2020 stond voor een groot deel in het teken van de Coronacrisis. We gingen digitaal op huisbezoek, stopten tijdelijk met ontruimen, comparities vonden veelal online via Skype plaats. Het meest ondenkbare werd werkelijkheid. Woningcorporaties gaan coulanter met regelingen om. Vaak zijn dit regelingen van een lager bedrag, omdat huurders aangeven dat ze getroffen zijn door de coronacrisis. Het resultaat is dat er meer langlopende zaken komen. Hoe lang moet zo’n zaak dan bij een deurwaarder liggen? Als een zaak goed loopt, de debiteur zijn betaalverplichting nakomt, gaat de zaak dan terug naar de woningcorporatie? Door Corona en de minimale betalingsregelingen krijgen we hier steeds meer mee te maken. Dat is een aandachtspunt.”

STELLINGDISCUSSIE:

Een huisuitzetting van huurders die als gevolg van corona in de financiële problemen zijn gekomen, is niet denkbaar. We vroegen het aan Wilbert van de Donk en Claartje Bom:

JA OF NEE?

is een uitgave van:

Deze pagina delen?